de Ankeveense route  

Noordereinde 353 te ’s-Graveland; de route begint naast ’t Swaentje; we gaan de Noordersluisbrug over richting
Stichtse kade.

Op dit punt raakt de Ankeveense route de
’s-Gravelandse.

’t Swaentje was ooit een café/halteplaats, waar de jaagpaarden voor de beurtschepen werden gespannen. Ruimtelijk moet het pand in eenheid gezien worden met de ’s-Gravelandse vaart, de Noordersluis (zie foto), het jaagpad, de sluiswachterswoning en de kom (het Luije Gat) achter het gebouw aan de overkant. De Noordersluis achter ’t Swaentje dateert uit 1653. Deze plek was een halte op de vaarroute van Loosdrecht naar Naarden, alwaar de schepen via het Naardermeer hun weg vervolgden naar Amsterdam.
Stichtse Kade 48; tolhuis annex sluiswachterswoning uit de 19e eeuw; de vereniging Curtevenne heeft het tarievenbord recent laten vervangen door een replica en heeft het origineel geschonken aan de Historische Kring. Op de Stichtse kade, van ca. 1300 tot 1819 de scheidslijn tussen Holland en Utrecht, kunt u genieten van flora en fauna. Graslanden worden afgewisseld met moerasbos. De tijd is hier even stil blijven staan. Het gebied aan de noordzijde is in bezit van Natuurmonumenten. Genoemde vereniging heeft de baggergaten voor turfwinning, de petgaten, weer in ere hersteld.

aan het einde van de Stichtse Kade naar rechts het
Hollands End op;

 

 

 

 

 Het einde van de Stichtse Kade bestaat uit nieuwbouw uit 50-er en 60-er jaren. Het begin van het Hollands End is het oudste stukje Ankeveen en werd vroeger ‘Kerkbuurt’ genoemd. Dit omdat er achter het kerkhof aan uw rechterhand tot 1929 een RK kerk heeft gestaan. Na 1593 (de periode na de Beeldenstorm) zijn de ‘roomschen’ in Ankeveen verbannen naar een schuilkerk ergens op het Hollands End (boerderij de Ingelenburgh). In 1758 kregen zij weer een officieel onderkomen aan het begin van het Hollands End. Eerst als schuurkerk en later in de 19e eeuw uitgebreid met een torentje en vaste banken. In 1929 is de kerk vanwege de deplorabele toestand gesloopt en verplaatste de dienst zich naar de nieuw gebouwde St. Martinuskerk aan het Stichts End.
Holland End 2; tot 1954 heeft deze woning dienst gedaan als bakkerij-winkel en –woning. In 1955 is het pand verbouwd tot kleuterschool en heeft vele jaren als zodanig dienst gedaan. Later is het gerestaureerd en getransformeeerd naar woning.
Hollands End 4; RK kerkhof (1840). Het huidige toegangspad was voorheen de toegang naar de genoemde schuurkerk. Het kerkhof wordt omgeven door leilinden en ligt idyllisch.
Hollands End 6; RK pastorie. De voormalige pastorie verkeert in goede staat en wordt momenteel particulier bewoond. Langs het pad naar de pastorie staat een theekoepel uit het begin van de 19e eeuw. De koepel heeft een rieten dak en een bewerkte lijst. De toestand van de koepel baart enige zorg.Naast Hollands End 6 is nog steeds een prachtig stuk Ankeveense natuur zichtbaar. Grasland wordt afgewisseld met bosjes.
Hollands End 24; voorheen het kleinste gereformeerde kerkje van Nederland. Het kerkje werd in 1894 gebouwd op het erf van de familie Holdinga. Het bood plaats aan ca. 30 bezoekers en heeft dienst gedaan tot 1965. Nu is het uitgebouwd en doet dienst als woning. De contouren van het kerkje zijn echter nog duidelijk aanwezig.
de Kooibrug; Eeuwenlang heeft de brug dienst gedaan als oeververbinding, maar door het ophalen van de brug en door het ophalen van de Gele brug in het Stichts End was ook het mogelijk Ankeveen af te sluiten voor ongewenste personen.Aan het einde van de WO II is de brug totaal verwoest door de Duitsers. In 1947 is de brug hersteld, maar in 1953 wederom verwoest door een zwaar auto-ongeluk. Het heeft tot 1988 geduurd tot de Kooibrug weer in ere werd hersteld. De vereniging Curtevenne was hierbij de initiator en organisator.

aan het einde van het Hollands End gaat u linksaf de
Loodijk op.


 Het eerste pand , een Chinees restaurant was vroeger het polderhuis. Een herberg langs de route ’s-Graveland – Amsterdam. Men passeerde hier per trekschuit en diligence. Bij de aanleg van de provinciale weg aan het einde van de 20-er jaren van de vorige eeuw werd de herberg gesloopt. Voorbij het tankstation komt u bij de molen.
Hollandia; een achtkantige bovenkruier uit de 17e eeeuw. Momenteel is de molen in bezit van Natuurmonumenten en wordt deels verpacht voor horeca-doeleinden.

Daar bij die molen keert u weerom naar Ankeveen en gaat rechtsaf het Hollands End op en geniet van de andere kant.

 

 Hollands End 103; één van de weinige overgebleven vervenerswoningen. Thans gerenoveerd en particulier bewoond. Ankeveen is door de eeuwen heen een arbeidzaam volkje geweest. Verveners, vissers en andere neringdoenden. Ankeveen was een arm dorp. Dit is pas na de WO II veranderd.
Hollands End 101a; de Kooihof; Achter het huis bevindt zich een tuin (5000 m2), die formeel begint en geleidelijk overgaat in het kenmerkende landschap van de Ankeveense plassen. De tuin kan in de maanden mei t.m. september op vrijdag en zaterdag bezocht worden.
Hollands End 97; Zoddestein. Het is gebouwd in de 18e eeuw en is nog steeds bekend als de chirurgijnswoning. Chirurgijnen waren plattelandsheelmeesters, die zich bezig hielden met baardscheren, aderlaten, amputaties en het amken van zalfjes en pillen uit geheime receptuur.
Hollands End 47; de Ingelenburgh. Een voormalige schuilkerk uit de 17e eeuw ( zie tekst over kerkbuurt). Oorspronkelijk eigendom van de familie Inghel uit Amsterdam. Eén van de leden was Barthold Ingel, priester -tijdens de Reformatie- in Ankeveen en het Gooi. De agrarische bestemming kreeg het in de 18e eeuw.
Hollands End 9; voormalige vervenerswoning. Van het begin van de 20e eeuw t.m. WO II heeft het dienst gedaan als woning van de droog- en strijkfirma Koster.
Hollands End 5-7; verm. de voormalige woning van de schout. Later –in het begin van de 20e eeuw- in gebruik genomen als scheersalon door Jan Wiggers. Naast barbier was hij ook koster van de tegenover gelegen RK kerk. Nu is het pand als woning in gebruik.

we fietsen rechtdoor en gaan het
Stichts End op;

 

 

 Stichts End 2; het oude tolhuis. De Stichtse Kade was vroeger de grens tussen Holland en Utrecht (‘de limietscheijdinghe tussen Holland en Sticht’). Een tolboom regelde de onderlinge toegang. Vrije doorgang werd verleend aan boerenkarren, boeren van het dorp, wandelaars en fietsers.
Dammerkade; na het tolhuis rechts. Het pad is al eeuwen oud en was in de Middeleeuwen de verbindingsweg met Amsterdam.Het begin van de huidige Dammerkade is ontstaan in de 30-er jaren van de vorige eeuw. Daarvoor lag het tussen Hollands End 1 en Stichts End 2. Het huidige pad kan nu gebruikt worden om het achterliggende gebied van de Ankeveense plassen te verkennen. Het is mogelijk om door te lopen naar de Vecht in Nederhorst den Berg maar het is ook mogelijk om na enige kilometers linksaf te slaan en via het Bergse pad (zie hieronder) weer op het Stichts End uit te komen.
Stichts End 63; verm. het oudste pand in het huidige Ankeveen. Het staat op een kopergravure uit 1749. Het heeft verschillende winkelfuncties gehad. Momenteel wordt het gerestaureerd om de komende eeuwen te trotseren.
Bergse pad; verm. het oudste pad van Ankeveen. De katholieke bevolking van Nederhorst den Berg liep via dit pad naar de kerk in Hilversum. Nu is het een prachtig fietspad. Het gaat door de Ankeveense plassen en langs de Spiegelplas in Nederhorst.
De Helling; op de plek waar nu –links van het Bergse pad- de groentetuinen liggen lag vroeger de scheepshelling van Ankeveen. De grote platte houten boten waarop riet en later groente werden vervoerd werden hier via de helling omhoog getrokken. Om vervolgens voorzien te worden van nieuw hout, geteerd en gebreeuwd te worden. De schepen werden ‘bokken’ genoemd.
Stichts End 98; tot in de jaren ’60 van de vorige eeuw was hier een wasserij/blekerij/strijkerij gevestigd. Momenteel is het in gebruik als woning.

we verlaten het Stichts End en gaan naar links de
Herenweg op.

links lintbebebouwing uit de 30-jaren en rechts een prachtig uitzicht op de Kortenhoefse polder. De Herenweg is een oud kerkpad dat van Ankeveen naar Laren voerde. De vroegere naam van de Herenweg was Papemeent. Het omringende land was vroeger eigendom van de bisschop van Utrect. De smalle sloot die nu langs de Herenweg ligt deed vroeger dienst als vaarroute. Eerst voor de afvoer van zand en later voor de groente uit Ankeveen en de Horstermeer voor Hilversum.

De Herenweg komt uit bij de klapbrug over de ’s-Gravelandse vaart. We slaan voor de brug linksaf de
Cannenburgerweg in.

 De Cannenburgerweg is genoemd naar de heer Voorbeytel Cannenburg die op eigen kosten de weg heeft laten verbeteren. Daarvoor heette het de Raai. Een raai, rade of rading is een oude grensscheiding. In dit geval tussen Utrecht en Holland. Dit buurtje hoort bij Ankeveen hoewel ver verwijderd van de kern. Vroeger had het ook een eigen naam nl. ‘De Rade’. Langs deze kant van de vaart lag het jaagpad. Hier konden schuitvoerder en paard lopen. Op sommige plaatsen is het jaagpad nog te zien.
Cannenburgerweg 1-3; een groot woonhuis annex garage. Dit uit ca. 1850 daterende pand heeft 1921 dienst gedaan als logement G. Boeschoten. Tevens was er een hoefsmederij en een stal voor paarden die de ’s-Gravelandse paardentram voort trokken.
Cannenburgerweg 11; boerderij Schoenmaker (foto). Oorspronkelijk een 17e eeuws woonhuis. In de 18e eeuw heeft het zijn huidige vorm gekregen. De vroegere naam was Berg en Vaart. Omstreeks 1810 woonde er de kunstenaar Pieter Gerardus van Os. Zijn bekende schilderij van de ’s-Gravelandse vaart hangt in het Rijksmuseum te Amsterdam. In 1911 is er achter de boerderij een curieuze ronde stal gebouwd met een melkfabriekje. In 1925 werd de melkfabriek gesloten en werd er een ‘gewone’ veehouderij gehouden.
Cannenburgerweg 13; Villa Nova. Het huis is gebouwd in de 19e eeuw. De geblokte hoekpilasters geven het huis een statig aanzien.
Cannenburgerweg 17; Berg en Vaart. Het huis dateert uit de 18e eeuw. Naast het landhuis staat een koetshuis. Achter het huis bevindt zich een tuin ontworpen door Mien Ruys.
Aan het einde van de Cannenburgerweg eindigt de route bij de Noordersluis.